TIGblogs TIG | TIGblogs GROUP TIGBLOGS LOGIN SIGNUP
aboykuziyev91's TIGBlog
aboykuziyev91's TIGBlog
To'maris
Related to country: Uzbekistan


Eng qadim zamonlarda Amudaryo yoqalarida O'rta Osiyo aholisiga mansub massagetlar yashar edi. Bu davrda ularga marhum podshoning xotini malika To'maris boshchilik qilar edi. Eron shohi kir massagetlarni o'ziga qaram qilib olish maqsadida To'marisga uylanmoqchi bo'lib , sovchilar yuboradi. Malika shohning asl maqsadini payqab qolib unga rad javobini beradi. Shundan so'ng Kir ochiq tajovvuzga o'tadi va massagetlar tomon qo'shin tortib keladi. U daryodan o'tish uchun ko'priklar qurdira boshlaydi. Bu hatti-harakatdan boxabar bo'lgan To'maris Kirga elchi yuborib, shunday deb aytadi: "Ey shoh, qilayotgan ishingni to'xtat! Hali sen boshlagan ishingning qanday tugashini bilmaysan-ku? Qo'y sen o'z yurtingda podshohlik qilaver< bizni ham o'z holimizga qo'y. Lekin sen bunga ko'nmaydigan ko'rinasan. Agar biz bilan kuch sinashmoqchi bo'lsang, u holda ko'priklar qurib ovora bo'lma, bisz daryodan uch kunlik yo'l nariga ketamiz, sen bizning yerimizga o'tib ol yoki o'z yurtingda uchrashishni istasang, shuni xabar qil".
Bu taklifni eshitgach, Kir a'yonlarini to'plab, kengashadi. Ularning ko'pchiligi To'marisning chekinishini quvvatlaydilar. Lekin ular orasidagi Krez ismli maslahatchi shohga boshqacha bir hiyla o'rgatadi.
"Ey Kir,-deydi u,-agar sen o'z qo'shining qirilib ketmasin desang, fikrimni aytaman. Sen ularning inson ekanliklarini va taqdir hamisha bir xil bo'lavermasligini bilsang, u holda quloq sol! Agar biz dushmanni o'z yerimizga o'tkazsak-da, yengilsak, podshohligingdan batamom ayrilasan. Chunki g'olib chiqqan dushman mamlakat ichkarisiga tomon intiladi. Agar dushman yeriga o'tib, g'alaba qilsang, oldinga intilasan, lekin ularni hamma yerda ta'qib qilish darajasida yenga olmaysan. Xotin kishidan yengilsang, chidab bo'mas nomusga qolasan. Shuning uchun, yaxshisi, biz To'maris aytgan yerga boraylik-da, uni yengishga harakat qilaylik, Menimcha, massagetlar eroniylarday noz-ne'matning lazzatini bilishmaydi. Shuning uchun biz sharobni ayamasdan, mollar so'yib, katta ziyofat tayyorlaylik-da, yaroqsiz askarlardan bir qismini qoldirib, orqaga qaytaylik. So'ng o'zimizni g'alaba bilan sharaflaylik". Maslahat Kirga ma'qul tushdi. U To'marisdanchekinishni so'raydi. Kir o'g'li Kambazga Krezni topshirib, agar urushdan qaytmasam, uning maslahati bilan shohlik qilasan, deb Eronga jo'natadi, o'zi qo'shini bilan
massagetlar yurtiga o'tadi.
U yerda Kir g'alati bir tush ko'radi. Tushida Gishtaspning katta o'g'li Doroning ikki yelkasidan ikki qanot o'sib chiqqanmish va biri Mag'ribni, ikkinchisi Mag'shriqni to'sib turarmish. Bu vaqtlar Doro 20 yoshdabo'lib, yosh hisoblangani uchun urushga olinmagan edi. Tush Kir yuragiga g'ashliksolibdi.
U Doroning otasini chaqirib:-O'g'ling menga qarshi fitnada aybdor, Eronga qaytib uni sudrab olib kel,-deydi.
Kir massagetlar yurtiga o'tgach, Krez ta'kidlaganidek, ziyofat tayyorlab, bir oz askar qoldirib orqaga chekinadi.
Massagetlarning bir qism qo'shini To'marisning o'g'li Sparganis boshchiligida u yerga kelib, qoldirilgan askarlarni yengib, ziyofatga mashg'ul bo'ladilar. So'ng mast bo'lib qolgan lashkarlar uyquga ketadilar.
Shu vaqt Kir hujumga o'tib, massagetlarning ko'pchiligini o'ldirib, ko'pini asir oladi. Asirlar orasida shahzoda Sparganis ham bor edi.
To'maris voqeadan xabar topib, Kirga elchi yuborib aytadi:" Ey qonxo'r Kir, uzum suvi yordamida bo'lgan bu voqeadan xursand bo'lma. Sen o'g'limni jang maydonida emas, nayrang bilan qo'lga olding. Endi quloq sol, senga bir yaxshi maslahatim bor. O'g'limni menga topshirgin-da, qilgan ishing uchun jazolanmasdan yurtingga jo'na. Yo'qsa , massagetlar tangrisi nomi bilan qasamyod qilib aytamanki, sen ochko'z yuhoning qonga tashnaligingni qondiraman".
Kir bu so'zlarga parvo qilmadi.
Sparganis esa o'ziga kelgach, voqeani anglab, xijolatdan o'zini-o'zi o'ldiradi.
Shundan so'ng To'maris qo'shinini to'plab, jangga otlanadi. Dahshatli jang bo'ladi. Unda massagetlar g'olib keladi. To'maris o'z so'zi ustidan chiqib, jangda o'ldirilgan Kirning boshini kesib, qon bilan to'ldirilgan meshga soladi. U aytadi:"Garchi men jangda halollik bilan yenggan bo'lsam-da, sen makkorlik bilan meni o'g'limdan judo qilib qayg'uga solding. Ontimga amal qilib seni qonga to'ydiraman".

May 12, 2007 | 3:17 AM Comments  0 comments

Tags:
You must be logged in to add tags.


Boykuziyev Alisher's Profile

Boykuziyev Alisher's Friends


Latest Posts
Samarqandning go'zal...
Inson qo'lidan nimalar...
Xalq tabobati
Gulbadanbegim
To'maris

Monthly Archive
September 2006
October 2006
November 2006
December 2006
January 2007
April 2007
May 2007

Change Language


Tags Archive
baby_h

Filter By Type
News
Travel
Topics

Friends
Sharifa


20166 views
Important Disclaimer