 |
aboykuziyev91's TIGBlog
|
|
 |
|
|
 |
Xalq tabobati
Related to country: Uzbekistan
|
Qadoq. Uyqudan oldin oyoqlarni issiq suvga solib o‘tirish kerak. Quruq qilib artasiz. So‘ng qadoqqa limon po‘stini tortib bog‘lang. Uning sergo‘sht qismini ikkiga bo‘lib, qadoqqa bog‘lasa ham bo‘ladi. 4-5 kundan keyin qadoq yoqoladi.
Nevralgiya. Asab tizmining biror yeri kasallanishi yoki yallig‘lanishi natijasida kelib chiqadigan og‘riq. U xuruj qilganda tuxumni qaynatasiz. Keyin uni ikkiga bo‘lib, og‘riq bezovta qilayotgan joyga qo‘yasiz. Tuxum sovigach, og‘riq ham qoladi.
Holsizlanish va ishtaha yo‘qolishi. Bir nech kun davomida qirg‘ichdan o‘tkazilgan turp iste`mol qilasiz. Har safar yeganingizda, bir osh qoshiq suv ham ichasiz. Keyin xantal urug‘idan kuniga 20 tadan 30 donagacha suv bilan tavsiya qilinadi. Xantal urug‘i yangi, shu yil yig‘ib olingan bo‘lsin. Xantal oshqozon- ichak va boshqa kasalliklarda eng samarali vosita hisoblanadi. Biroq uni davolashni uzmasdan 20 va undan ziyod kunlar kunlar davomida iste`mol qilish kerak.
Anemiyaning shifosi. Anemiya xastaligi temir moddasi, B vitamini, foliy kislotasi yetishmasligi tufayli vujudga keladi. Asalda esa bu moddalarning barchasi mavjud. Shunday ekan, asal tarkibidagi vitaminlar muolaja jarayonini tezlashtirib, anemiyadan xalos bo‘lishga yordam beradi. Istisno tariqasida anemiya bilan kasallangan bir bemorda bu usul sinab ko‘rildi. 30 kunlik muolajadan so‘ng ma`lum bo‘lishicha, bemor gemoglabini 10-30 foizga oshib, oqqon hujayrasi va eritrotsitlar miqdori me`yoriga kelgan. Bosh aylanishi va charchoq yoqolib, yaxshi uxlaydigan bo‘lgan. Asalning qora navi bunday muolaja uchun ayniqsa, foydali. Chunki u mineral moddalarga juda boy. Davolash usuli.200 ml sutga 1,5 osh qoshiq asal solinib yaxshilab aralashtiriladi. 40-50 kun mobaynida kuniga 4 marta ichib turiladi. Anemiyaga qarshi davolanishning yana bir usuli quyidagicha: Bunda 20% qizil poycha, 15% yong‘oq bargi, 15% oq yasnotka ko‘kati, 25% oq tikanli karrak guli, 10% oq qayin bargi, 15% qalampirmunchoq bargidan qorishma tayyorlanadi. Hosil bo‘lgan aralashmadan biror idishga 3 osh qoshiq solib, ustidan 0,5 l qaynatilgan suv quyiladi va 40-60 daqiqa damlanadi. So`ng dokadan o‘tkazilib, unga 150 g asal qo‘shiladi va yaxshilab aralashtiriladi. Bunday sharbat kuniga 2 marta ovqatdan 30 daqiqa oldin 100 ml.dan ichib turiladi.
Hasharot allergiyasi. Allergiyani ko‘pincha qanotli hasharotlar- asalari va qovoqarilar keltirib chiqarar ekan. Odatda, aslari agressiv bo‘lmay, ko‘pincha bezovta bo‘lgandagina chaqib oladi. Uning ignasi garpun singaridir. Shu bois sanchilgach, qayta sug‘urolmaydi. Baxtsizlikni qarangki, “garpun” da zaxar bilan birg ovqat hazm qilish sistemasi joylashgan ekan. Shuning uchun asalari ko‘p o‘tmay halok bo‘ladi. qovoqari esa tabiatan hujumkor. Ayniqsa, yozda jazavasi tutadi. Ularning ignasi silliq. Badanga ham sanchilib qolmaydi.shu sabab bo‘lsa kerak, ular ketma- ket chaqish imkoniyatiga ega.
Allergiya belgilari: Ari chaqqach, teri qichishadi. Chunki hujayralar tanaga kirgan zaharga qarshi ayovsiz kurash boshlydi. Shuningdek, arizaxri yomon oqibatlarga ham olib kelishi mumkin. Masalan, u chaqqan joyda qizil shish paydo bo‘lib, 2 sutkada yanada yiriklashish ehtimoli mavjud. Bundan tashqari ich ketish, eshak emi toshish, qusish, rinit, ko‘ksov xuruji, anafilak shoki kabi holatlarni kuzatish mumkin. Shunday ekan, arilardan ham ehtiyot bo‘ling.
Ko‘zlarning zaiflashishi. Vaqtincha zaiflashgan ko‘rish qobiliyatini yaxshilash uchun quyidagilar foyda beradi.
1. Sog‘lom, biroq toliqqan ko‘zlarni tetiklashtirish uchun quyuq choy, shama, moychechak yoki shuvoq qorishmasini ko‘zga yaxshilab tortib bog‘lanadi.bundan tashqari asal ham ko‘zga yaxshi ta`sir qiladi (yarim stakan suvda bir qoshiq asalni qaynatish).
2. Ko‘z mushaklari uchun mashq: ko‘z soqqasini tepaga, pastga, yonga har kuni 30 martadan harakatlantiring. Bundan tashqari turli o‘simliklarni sovuq suvga solib ko‘zga 40 marta shapatilang. Bu qon aylanishini ta`minlaydi.
3. Qo‘ng‘ir na`matak gullari qaynatmasi bilan zaiflashgan ko‘zni yuvish.
4. Zanjabilni aroqqa solib ichish.
5. Kuchli asabiylashish oqibatida ko‘rmay qolgan yoki ko‘rish qobiliyati susayganda quyidagi xalq usuli ta`vsiya etiladi: tuxumni qaynatib, ikkiga bo‘linadi. Sarig‘ini olib tashlaymiz. So‘ng tuxum oqini issiqligicha ko‘z ustiga qo‘yamiz. Lekin tuxum ko‘zga tegmasligi kerak.
Tumov. Burun kovagi shilliq qavatini yallig‘lanishi o‘tkir va surunkali tumovga ajraladi. O‘tkir tumov odatda tomoqning qichishi, aksirish, burun achishi hamda quruqshab qolishidan boshlanadi. Ba`zan bosh og‘rig‘ bezovta qilib, darmonsizlik paydo bo‘ladi. Keyin burun balg‘amga to‘lib qoladi. U dastab toza, so‘ngra shilimshiq ko‘rinishga kelishini hamma biladi, albatta. Shilliq qavat shishgach, nafas olish qiyinlashadi. Ba`zan tumov burun bo‘shlig‘idagi o‘simta kasalligiga olib kelishi mumkin. O‘tkir tumovni shamollash, infektsiya, allergiya keltirib chiqarishi mumkin. Surunkali tumovda burunning doimiy oqishi kuzatiladi. Burunning shilliq qavati kattalashadi yoki ingichkalashib burun kovagi balg‘am qotishmalari bilan berkilib qolgach, nafas olish qiyinlashadi. Agar balg‘am chiriy boshlasa, qo‘lansa hidli tumov boshanadi. Buni hid bilmagani uchun bemorning o‘zi bilmaydi. Surunkali tumov sababchisi burun pardevorining buzulishi hamda burun kovagini kaallanishidir. Surunkali yiringi tumovning o‘ziga xos belgisi burun uchi qizarishi va qichishi hisoblanib, ensa, chakkada sanchiqli og‘riq paydo bo‘ladi. kasallik bemorning ko‘z va quloqlarida hamda uning ruhiy holatida aks etadi. Surunkali tumovga befarq qaramaslik kerak. Darrov shifokorga murojaat qilib, uni zudlik bilan davolashga kirishish lozim. Tumovni uy sharoitida davolashda quyidagi usullar ta`vsiya qilinadi. Tumov boshlanishi bilan darrov tovonga gorchichnik qo‘yib, maxkam bog‘lab tashlang. Keyin junli paypoq kiyib, uni iloji boricha ko‘proq saqlash kerak (odatta 1-2 soat).
|
|
|
|
 |
Gulbadanbegim
Related to country: Uzbekistan
|
Gulbadanbegim ilm cho‘qqilarini egallagan, savodi mukammal, yuksak madaniyat sohibasi edi. Uning nozik didi, sinchkovligi, oila a’zolariga o‘ta mehribon va mushfiqligi kishi diqqatini tortadi. U o‘z davrida moziyning haqiqiy bilimdoni, zukko tarixnavis sifatida keng shuhrat qozondi.
Uning qalamiga mansub «Humoyunnoma» asari XVI asrda Hindistonda Boburning nabirasi Akbarshohning topshirig‘i bilan yaratilgan. Ushbu kitobni forschadan o‘zbek tiliga o‘girgan akademik Sabohat Azimjonovaning yozishicha, «Akbarshoh o‘z davri tarixini abadiylashtirish maqsadida zamonasining barcha olimlariga, qarindosh-urug‘lari va amirlarga murojaat qilib, «Bobur podshoh va Humoyun podshoh davri haqida «nimaiki bilsangiz yozingiz», deb buyurgan... Dastlab Gulbadanbegim o‘z asarini «Ahvoli Humoyun podshoh» deb atagan, lekin keyinchalik u «Humoyunnoma» nomi bilan mashhur bo‘lib ketgan.
«Humoyunnoma»ni mutolaa qilar ekanmiz, o‘sha davrning tahlikali, suronli toj-taxt talashuvlari, Amir Temur saltanatiga ko‘z tikkan hukmdorlar, Shayboniyxon, Ubaydulloxon... Shoh Ismoillarning betinim urush olib borishlari keyingi avlodlar o‘rtasidagi o‘zaro ichki nizolar Gulbadanbegimga mazkur asarni mufassalroq yozish imkonini bermaganligiga achinib ketasan kishi. Uning hozircha yagona nusxasi mavjud bo‘lib, Angliyaning Britaniya muzeyi qo‘lyozmalar fondida saqlanmoqda.
— Gulbadanbegim o‘z izlanishlarida «Boburnoma»da tasvirlangan voqea-hodisalarga yana qaytib, ularning ko‘pchiligini manbalarga tayangan holda to‘ldirgan, aniqlik kiritgan. Bizga ma’lumki, Bobur qalbida bir umr armon bo‘lib qolgan Xonzodabegim taqdiri bilan bog‘liq voqealarga Gulbadanbegim boshqacha yondashadi: «Bobom hazratlari o‘n ikki yoshda, ikkinchi marta o‘n to‘qqiz yoshda va uchinchi marta esa yigirma yoshda edilar. Olti oy davomida Samarqandni olmoqqa urindilar, lekin maqsadlariga yeta olmadilar. (Chunki) Xurosondagi amakilari Sulton Husayn Mirzo Boyqaro kabi Qoshg‘arda bo‘lgan tog‘alari Sulton Mahmudxon ham yordam yubormadilar. Hech joydan madad va yordam kelmagach, ma’yus bo‘ldilar. Ana shunday vaqtda Shohbekxon (Shayboniyxon) «agar o‘z singlingiz Xonzodabegimni menga bersangiz, oramizda sulh tuziladi va ittifoqchilik aloqalari o‘rnatiladi, deb ayttirib yuboradi. Oxir Xonzodabegimni o‘sha xonga berib, o‘zlarining qaytishlari zarur bo‘ldi».
Gulbadanbegim «Humoyunnoma» asarida «Boburnoma»ning uslubi, bayon tarzi va tarixiy voqea-hodisalarga Bobur andozasi bilan yondashishga harakat qilgan, dedik. Albatta, unga otasi Boburdek jangu jadallarda bevosita ishtirok etish, turli yuqori davralardagi siyosiy muzokaralarga qatnashish va keng qamrovli ma’lumot oluvchi muhitda bo‘lish imkoni bo‘lmagan. Shuning uchun u o‘z asarida «Boburnoma»da keltirilgan ma’lumotlarga suyanadi, uning mazmunini yuqorida ko‘rganimizdek o‘z tasavvuri doirasida to‘ldiradi, shaxsiy mulohazalarini bildiradi.
«Boburnoma»da biz uning muallifi xotin-qizlarga yuksak munosabatda bo‘lganligiga duch kelamiz. Temuriy shahzodalar ichida Boburchalik ayollarga hurmatda bo‘lgan, ularning fikr-mulohazasi bilan imkon qadar hisoblashgan, jabrdiydalarni o‘z panohiga olgan va ehtirom etgan shaxs bo‘lmasa kerak. Bu borada Gulbadanbegimning «Humoyunnoma»sida keltirilgan misol qalbimizni larzaga soladi. O‘z jufti haloliga yuksak sadoqat bilan muomalada bo‘lgan shoh Boburning qalb go‘zalligi, uning jangu jadallardan toliqqan vujudining o‘z yoriga intiqligi va sof insoniy munosabati o‘z aksini topgan. Boshqa tomondan, bu tasvirda Gulbadanbegimning o‘z otasiga bo‘lgan farzandlik mehri ham mahorat bilan berilganki, kishi diqqatini tortadi: «Biz ko‘ldan Agra tomonga tez yo‘l oldik, podshoh hazratlari bizni Jaloliy ko‘lida uchratishni mo‘ljallagan edilar. Namozshom paytida bir kishi kelib, «hazratni ikki kurva narida qoldirib keldim», dedi. Podshoh bobom hazratlari to ot keltirgunlarigacha toqat qilmay, piyoda yo‘lga tushib, Nincha Mohim uylari oldida biz bilan uchrashdilar. Onam otdan tushmoqchi bo‘ldilar, lekin podshoh Bobom qo‘ymasdan, o‘zlari onamning otlarining jilovlaridan ushlab, o‘z uylariga yetkuncha piyoda keldilar...»
Shu o‘rinda «Humoyunnoma»da bir imorat — qasrga oid keltirilgan tasvirni ko‘raylik. Agar Bobur o‘z asarida bog‘ning arxitekturasi, bezalishiga ko‘proq e’tibor bergan bo‘lsa, Gulbadanbegim diqqatini undagi uy bezaklari ko‘proq o‘ziga tortgan: «Tilsim (to‘yxona vazifasida qurilgan imorat) uchun solingan qasrning joylanishi bunday edi: sakkiz burchakli eng katta uy bo‘lib, bu xonada to‘y beriladi. Boshqa kichik xona ham xuddi shunga o‘xshash sakkiz (burchakli) bo‘lib, har ikkala sakkiz (burchak) turli bezaklar bilan bezatilgan edi. Katta uy to‘yxona bo‘lib, unga oltindan taxt qo‘yilgan edi. Bu taxtning usti va tagiga zar tikilgan zardevorlar tashlangan... Taxtining bag‘riga osilgan zardevorning uzunligi o‘ttiz-qirq gazga yaqin bo‘lib, unga ham marvarid shodalari osilgan»...
«Humoyunnoma»ning yana bir qimmatli tomoni shundaki, asarda o‘sha davr ayollarining qismati, ularning turmush tarzi, Hindistonda yashagan temuriy malikalarning biz bilgan va bilmagan kechmishlari barcha nozikliklari bilan aks ettirilgan. Kitobxon bu asardan Sharq etnografiyasi, urf-odati, ayollar kiyimlari, ularning sifati va andozasi, saroydagi to‘y-tamoshalarning ikir-chikirigacha ma’lumot oladi. Fikrimiz tasdig‘i uchun Mirzo Hindol to‘yi tasvirini ko‘raylik. «To‘yni nihoyat to‘kis va yaxshi o‘tkazdilar. Palos va to‘shak, beshta ko‘rpa, yostiq, bitta katta suyanchiq yostiq, ikkita kichik lo‘la-bolish-yostiq, yana yuz parda go‘shangisi bilan, hammasi zar bilan tikilgan uchta to‘shak. Mirzoning sarpolari esa, oltin iplar bilan tikilgan toj va charqob po‘ta, sochiq va oltin iplar bilan tikilgan ro‘mol va qurpo‘sh kabi sarpolar berilgan. Sulton begimga to‘qqizta tugmasi har xil qimmatbaho toshlardan bo‘lgan nimcha berdilar. Ularning birining tugmasi yoqut, brilliantdan, biri zumraddan, biri feruzdan, biri aynul xirradan bo‘lib, boshqalari har xil javohirlardan edi. Yana tugmali va charqub charqitichi, bir juft la’l ko‘zli halqa, uchta panda, yana ikki arqoq, bir urushli shoyi chodir, boshqa asbob va uskunalar va Xonzodabegim yig‘ib qo‘ygan kerakli ro‘zg‘or asboblarining hammasini berdilar...»
Bobur farzandlarining taqdiri va ularning muhorabalari haqida o‘sha davr va keyingi tarixchilar tomonidan anchagina ma’lumotlar bizgacha yetib kelgan. Biroq ular orasida Gulbadanbegim qoldirgan manba eng asl va mo‘’tabar ganjinalar qatoriga kiradi. Chunki, u bu xonadonning bevosita a’zosigina emas, balki shu voqealarning ishtirokchisi, shohid kuzatuvchisi sifatida «Humoyunnoma»da so‘z yuritadi. Mana bu satrlarga e’tibor bering. Unda Gulbadanbegim sanab o‘tgan shaxslarning kim kim bilan qaysi manzilga borgani, qaysi tomonga yo‘l olganligi, Mirzo Komronning mag‘lublik kayfiyati va boshqa ma’lumotlarni aniq-tayin keltiradiki, uni biron-bir tarixiy asarda uchratmaymiz. Bu manbalar temuriylar xonadonining mungli lahzasi, yuz bergan murosasizliklarining qora ko‘lankasi: «...Qorong‘u tushgan edi. O‘sha Bobo dashti yo‘li bilan kelib, bir ko‘lning oldida to‘xtadi va Do‘st ko‘ka va Jo‘kixonni, Mirzoning katta qizi — Habiba begimni, Mirzo Komronning o‘g‘li — Ibrohim Sultonni, Xizirxonning jiyani — Xazora begimni, Xurrambekning singlisi — Mohi begimni, Xo‘ja begim onasi — Mehr Afro‘zbekni va Bog‘i ko‘kalarni olib kelish uchun yubordi. Ular kelib Mirzoga qo‘shilgach, Mirzo Taxtap va Bakhar tomonga qarab ketdi...»
«Humoyunnoma» va uning muallifi — betakror Gulbadanbegim taqdiri hali to‘laligicha o‘rganilgan emas. Bu kitob temuriylar xonadoniga mansub tarixchi ayol asari bo‘lganligi uchun emas, balki XVI asr tarixi, madaniyati, arxeologiyasi, etnografiya va adabiyoti, turli xalqlar urf-odati haqida o‘ta qimmatli ma’lumot beruvchi nodir noma sifatida ham qadrli.
|
|
|
|
 |
To'maris
Related to country: Uzbekistan
|
Eng qadim zamonlarda Amudaryo yoqalarida O'rta Osiyo aholisiga mansub massagetlar yashar edi. Bu davrda ularga marhum podshoning xotini malika To'maris boshchilik qilar edi. Eron shohi kir massagetlarni o'ziga qaram qilib olish maqsadida To'marisga uylanmoqchi bo'lib , sovchilar yuboradi. Malika shohning asl maqsadini payqab qolib unga rad javobini beradi. Shundan so'ng Kir ochiq tajovvuzga o'tadi va massagetlar tomon qo'shin tortib keladi. U daryodan o'tish uchun ko'priklar qurdira boshlaydi. Bu hatti-harakatdan boxabar bo'lgan To'maris Kirga elchi yuborib, shunday deb aytadi: "Ey shoh, qilayotgan ishingni to'xtat! Hali sen boshlagan ishingning qanday tugashini bilmaysan-ku? Qo'y sen o'z yurtingda podshohlik qilaver< bizni ham o'z holimizga qo'y. Lekin sen bunga ko'nmaydigan ko'rinasan. Agar biz bilan kuch sinashmoqchi bo'lsang, u holda ko'priklar qurib ovora bo'lma, bisz daryodan uch kunlik yo'l nariga ketamiz, sen bizning yerimizga o'tib ol yoki o'z yurtingda uchrashishni istasang, shuni xabar qil".
Bu taklifni eshitgach, Kir a'yonlarini to'plab, kengashadi. Ularning ko'pchiligi To'marisning chekinishini quvvatlaydilar. Lekin ular orasidagi Krez ismli maslahatchi shohga boshqacha bir hiyla o'rgatadi.
"Ey Kir,-deydi u,-agar sen o'z qo'shining qirilib ketmasin desang, fikrimni aytaman. Sen ularning inson ekanliklarini va taqdir hamisha bir xil bo'lavermasligini bilsang, u holda quloq sol! Agar biz dushmanni o'z yerimizga o'tkazsak-da, yengilsak, podshohligingdan batamom ayrilasan. Chunki g'olib chiqqan dushman mamlakat ichkarisiga tomon intiladi. Agar dushman yeriga o'tib, g'alaba qilsang, oldinga intilasan, lekin ularni hamma yerda ta'qib qilish darajasida yenga olmaysan. Xotin kishidan yengilsang, chidab bo'mas nomusga qolasan. Shuning uchun, yaxshisi, biz To'maris aytgan yerga boraylik-da, uni yengishga harakat qilaylik, Menimcha, massagetlar eroniylarday noz-ne'matning lazzatini bilishmaydi. Shuning uchun biz sharobni ayamasdan, mollar so'yib, katta ziyofat tayyorlaylik-da, yaroqsiz askarlardan bir qismini qoldirib, orqaga qaytaylik. So'ng o'zimizni g'alaba bilan sharaflaylik". Maslahat Kirga ma'qul tushdi. U To'marisdanchekinishni so'raydi. Kir o'g'li Kambazga Krezni topshirib, agar urushdan qaytmasam, uning maslahati bilan shohlik qilasan, deb Eronga jo'natadi, o'zi qo'shini bilan
massagetlar yurtiga o'tadi.
U yerda Kir g'alati bir tush ko'radi. Tushida Gishtaspning katta o'g'li Doroning ikki yelkasidan ikki qanot o'sib chiqqanmish va biri Mag'ribni, ikkinchisi Mag'shriqni to'sib turarmish. Bu vaqtlar Doro 20 yoshdabo'lib, yosh hisoblangani uchun urushga olinmagan edi. Tush Kir yuragiga g'ashliksolibdi.
U Doroning otasini chaqirib:-O'g'ling menga qarshi fitnada aybdor, Eronga qaytib uni sudrab olib kel,-deydi.
Kir massagetlar yurtiga o'tgach, Krez ta'kidlaganidek, ziyofat tayyorlab, bir oz askar qoldirib orqaga chekinadi.
Massagetlarning bir qism qo'shini To'marisning o'g'li Sparganis boshchiligida u yerga kelib, qoldirilgan askarlarni yengib, ziyofatga mashg'ul bo'ladilar. So'ng mast bo'lib qolgan lashkarlar uyquga ketadilar.
Shu vaqt Kir hujumga o'tib, massagetlarning ko'pchiligini o'ldirib, ko'pini asir oladi. Asirlar orasida shahzoda Sparganis ham bor edi.
To'maris voqeadan xabar topib, Kirga elchi yuborib aytadi:" Ey qonxo'r Kir, uzum suvi yordamida bo'lgan bu voqeadan xursand bo'lma. Sen o'g'limni jang maydonida emas, nayrang bilan qo'lga olding. Endi quloq sol, senga bir yaxshi maslahatim bor. O'g'limni menga topshirgin-da, qilgan ishing uchun jazolanmasdan yurtingga jo'na. Yo'qsa , massagetlar tangrisi nomi bilan qasamyod qilib aytamanki, sen ochko'z yuhoning qonga tashnaligingni qondiraman".
Kir bu so'zlarga parvo qilmadi.
Sparganis esa o'ziga kelgach, voqeani anglab, xijolatdan o'zini-o'zi o'ldiradi.
Shundan so'ng To'maris qo'shinini to'plab, jangga otlanadi. Dahshatli jang bo'ladi. Unda massagetlar g'olib keladi. To'maris o'z so'zi ustidan chiqib, jangda o'ldirilgan Kirning boshini kesib, qon bilan to'ldirilgan meshga soladi. U aytadi:"Garchi men jangda halollik bilan yenggan bo'lsam-da, sen makkorlik bilan meni o'g'limdan judo qilib qayg'uga solding. Ontimga amal qilib seni qonga to'ydiraman".
|
|
|
|
 |
Ro'zayi ramazon va hayit
Related to country: Uzbekistan
|
Hayitlar qadimiy diniy bayram bo'lib, ularning tarkibiga kirgan ko'pgina marosimlar islomdan oldin ham xalq taomilida bo'lgan. Islom ularni omuxtalab, o'z qonunlarini qo'shib, hayit-bayramlarining umrini uzaytirgan.
Hayitning ikki xili mavjud bo'lib, xalqimiz bu bayramlarga azaldan amal qilib keladi. Birinchisi-Qurbon hayiti,Katta hayit deb ataladi. Uning oldidan ikki kun qolganda, arafa kunlari nishonlanadi. Yolg'on arafa, 1 kun qolganda chin arafa, uchinchi kuni esa Hayit bayram qilinadi. Yolg'on va chin arafa kunlari har bir xonadonda is chiqarilib, chalpak, bo'girsoq, talqon, palov qilinadi. Qo'shnilar bir-birlarini Hayit bilan muborakbod etib, xonadonlarga pishiriqlar chiqaradilar. Bolalar va o'smirlar chopqillab yaqin-uzoq xonadon, qarindosh-urug'larni yo'qlashga borib-keladilar.
Kichik hayit bu Ro'zai may ramazon deb atalib, odatda ro'za oyi yakunida o'tkaziladi. Hayitlar Iydlar ham deb ataladi. "Hayitingiz muborak bo'lsin", "iydingiz qulluq bo'lsin" tabriklarining ma'nosi bir xildir. Katta hayit butun dunyo umumxalq marosimi-haj, ya'ni Ka'baga ziyoratga borib, haj nomozi o'qish davridan boshlanib, ayrim joylarda 7 kungacha bayram qilinadi. Bizning O'zbekiston, umuman, O'rta O'siyo xalqlari orasida Qurbon hayiti hozirgi kunlargacha nishonlanib kelinadi. Faqat bu marosim islom markazi arab mamlakatlaridagidek etti kun emas, balki uch kun bayram qilinadi. Qurbon hayiti-iyd-al-adho, ramazon hayiti-alfitr, me'roj-rajab oyi bayrami, shuningdek, imom Xusaynni xotirlash kuni-ashuro, taqdir kechasi-laylatul-qadr, Muhammad payg'ambarning tug'ilgan kunlari-Mavlud islom dinida asosiy hayit-bayramlar sanaladi. Qurbon hayiti zulhijja oyining 10-13 kunlarida (10-13 dekabr) tantana qilinadi. Ba'zi mamlakatlarda shu oyning 7 kuni, ya'ni haj boshlangan kundan 7 kun davom etadi. Ro'za hayiti esa ramazon oyi tugab , yani shavvol oyining 1-3 kunlarida bayram qilinadi.
Hayitning birinchi kuni saharda kattayu kichik jome masjidiga borib, bomdod namozi o'qiydilar. Gado-yu, beva-bechoralarga sadaqa beriladi. Qurbonlik qilib, is chiqariladi. Keyingi kunlari mozorlarga borilib, o'tganlarning ruhga duoyu fotiha qilinadi. Azadorlar esa to'n kiyib, belbog' bog'lab, do'ppi kiyib, marhumning uch kun davomida yo'qlovini o'rniga qo'yadilar.
Hayot kunlari oilaga shirinliklar, yangi kiyim-boshlar, kiyimliklar sotib olinib, bolalarga, ota-ona, bobyu buvilarga hadya qilinadi. Oilabosho ro'zg'orning kattadan-kichigiga sarmoya uchun o'ziga yarasha pul, chaqa ulashadi. Bu Hayit xarji deb nomlanadi. Mahallalarda, qishloqlarda, shahar joylarda yangi tushgan kelinlar borib ko'riladi. "Kelin ko'rdi" marosimlari o'tkaziladi.
Kichik hayit ro'za namozi bilan bo'gliq marosim bo'lib, bir oy tutilgan ro'za-parhezdan keyin shavvol oyining 1-3 kunlari bayram qilinadi. Bu bayram ham garchi nomi kichik hayit deb atalsa-da, xalq orasida juda katta marosim sifatida nishonlanadi. Ro'za nomozidan keyin bozor, mahalla, ko'chalarda tuxum, xo'roz, it, qo'chqor urshtirayotgan yosh-yalanglarni, masxarabozlik sahnalarini, dorbozlik o'yinlarini, savdo rastalari to'la bayram qandolatu holvalarini uchratishingiz mumkin. Ro'za ichi har kuni oqshomlari muayyan muddatda iftorlik "og'iz ochish" marosimlari o'tkaziladi. Bu ham o'ziga xos mehmondorchilik bo'lib, ro'zadorlar niyat qilib iftorlik berayotgan kishining uyida o'z ro'zalarini ochi, iftorlik luqmalarini tanovul qilishadi. Iftorchi ro'zaning savobiga sherik bo'ladi. Ro'zadorlar sahar turib, tamaddi qilib,"og'iz bog'lashadi". Ya'ni, kun davomida suv ichilmaydi, ovqat eyilmaydi. Umuman , hech nima iste'mol qilinmaydi. Bu kishilik a'zolarini, badanni o'ziga xos parhez qilish, bir oz tozalashga, davolashga qaratilgan tadbirdir. Roza kishi irodasini toblaydi, qanoat o'rgatadi. E'tiqodini mustahkamlaydi.
Bir oylik ro'zadan keyin g'arib, miskin kishilar, kambag'al, talabalar, gadolarga fitr ro'zalar, ya'ni, ro'za haqi, hadyasi beriladi. Bu hadyani har kim har xil : imkoniyatga yarasha, pul-chaqa bilan, un-non berib, kiymlik yoki sarpo bilan uzishi mumkin. Ko'ngildan chiqarib, xudo yo'liga chin ixlos bilan ehson qilingan narsa savob uchun qabul qilinadi.
Uch kunlik ro'zai may ramazon bayramlari oldidan ham oqshomlari gavjum bo'ladi. Ya'ni, ba'zan kattalar, ko'pincha bolalar to'p bo'lishib, qishloqlarda ramazon aytishadi. Ramazon ham xalqimizning qadimiy diniy marosimlaridan biri bo'lib, o'ziga xosligi bilan ajralib turdi. Ramazonda mash'ala yoqib olgan bolalar to'p bo'lishib, xuftonda har bir xonadon darvozasiga borib, ramazon aytadilar. Ramazon hayit qo'shiqlarinign jamlanmasining yoshlar tomonidan jo'r bo'ib, ijro etilishidir. Ramazonda xonadonma-xonadon yo'qlab, marosim qo'shiqlariaytiladi. Uy egalari ramazonchilarni siylab, ularga non, qand-qurs, kiyimlar, pul-chaqa berishlari mumkin. Ba'zi odam isi yoqmas, odamovi xonadon sohiblari ramazonchilar ustidan darvozaxona tomidan turib chelakda suv seoib yuboradilar. Ayrim hambo'ylar hazil-mutoyiba tarzida ham bu ishni qilishi mumkin.
Ramazon qo'shiqlarining turli-tuman matnlari folklorshunoslar tomonidan yozib olingan. Ular orasida ommalashganlari ham anchagina. Ramazon qo'shiqlari xonadonga yaxshilik, rizq-ro'z, o'g'il-qiz farzandlar, baraka-iqbol tilash, bu oyning muqaddas, xosiyatli, baxt keltiruvchi oy ekanligini madh etishga bag'ishlanadi. Insoniylik, o'zaro mehr-oqibat, olloh taolo oldidagi qarz, dunyoning bebaqoligi esga solinadi. Yaxshilik qilish, savob orttirish ulug'lanadi.
Ramazon aytib keldik eshigingizga,
Xudoyim o'g'il bersin beshigingizga!
Ramazon aytgan bilanto'yamizmi?
Qadimgi rasmimizni o'yamizmi?!
Har bir band aytilgan paytda guruhning barcha a'zolari: " Yo, ramazon"degan naqoratni takrorlab turadilar. Ramazonchi ijodkor bolalar har bir uy-xonadonning o'ziga moz jihatlarini yaxshi bilab, qo'shiq aytganlar. Xususan, bir oilaning serfarzandligi, aksincha ikkinchisining befarzandligi, boy-badavlat yoinki kambag'alligini albatta hisobga olishgan. Shu tomonlariga qarab, ramazon misralari tuzilgan:
Bu uyning tepasida oy ko'rinar
Bu uyning egalari boy ko'rinar
Yo, ramazon!..
Uy egalari ramazon tabrigi-she'riy misralardan xursand, eshiklarini ochib, bolalarga ataganlarini hadya qilganlar. Ramazonchilar tushgan hadya-ehson "mollarini" halfana qilib, turli taomlar pishirib eganlar.
Hayitlarning har ikkalasi ham odamlar o'rtasidagi mehr-oqibatni mustahkamlagan. Keksa-bemor, marhumlarni yo'qlash, ziyorat qilishning amaliy ibrat-namunasi bo'lib, yoshlarga beqiyos katta maktab vazifasini o'tagan.
Hayitlar ham Navro'z kabi xalqning qadimiy, udumiy bayramlaridir. Ular e'tiborga, mehrga ilhaq…
|
|
|
|
 |
Buni bilishingiz kerak...
Related to country: Uzbekistan
|

Ko’zga dam berish ma’nosida turli mashqlarni bajarish mumkin.Bu mashqlarni tik turib yoki o’tirgan holda ham bajarsa bo’ladi.
Boshingizni mutloqo qimirlatmasdan quyidagi mashqlarni bajaring:
1.Sekin-asta yuqoriga,so’ngra pastga qarang.
2.Ko’zlarni avvalo chapdan o’ngga,keyin o’ngdan chapga katta doira bo’yicha harakatlantiring.
Qo’l va yelkalar.Qo’l va yelkalaringiz sog’lom va chiroyli bo’lishini istaysizmi?Unda yoshlikdanoq ularni parvarish qiling,jismoniy mashqlar bilan bilan muntazam shug’llaning.Qo’l kishining eng serharakat va mehnatkash a’zosi. Qo’llar terisi tez qariydi.Shuning uchun u har doim parvarishga muhtoj.Har kungi muolajalar oqibatida o’laroq ularni silliq,mayin va tarang holatda ushlab turish mumkin.Malumki,qo’l ko’p kirlanadi. Buning uchun eng avvalo,qo’llarni iliq suvda sovunlab yuvib turish kerak.Bunda qo’l terisi tozaladi.Yotishdan avval ham shu muolaja takkrorlanib mahsus krem surtiladi.Bunda qo’l yanada mayinlashadi.Shuni uninmangki,qo’lni muqim sovuq suvda yuvish ham terining dag’allanishiga olib keladi.Dalada mehnat qiluvchi ayyollar ish boshlashdan oldin qo’llariga maxsus krem yoki gletserin surtib olsalar,qo’llar shamol va oftob nurlaridan himoyalanadi.Agar qo’l terisi yorilgan bo’lsa,kechki uyqudan oldin qo’llarni zardobli suvga ,qatiq yoki tuzlangan karam suviga 10-15 minut davomida botirib turiladi.Bu muolajadan so’ng qo’lni iliq suvda yuvib krem surtiladi.Kartoshka qanatilgan suv ham qo’l terisiga foydali.Uyishlaridan bo’shagach,kartoshka suviga 5-10 minut davomida qo’llaringizni botirib turing.
Agar qo’l terisi qurib,yupqalashib ketsa,tirnoqlar atrofida “sochiq”paydo bo’ladi.Bunday o’simtalarni yulib tashlash yaramaydi.ularni atir yoki spirt bilan artilgan kichkina qaychida ohista kesib yod surtib qo’yish kerak. Shunda teridagi “sochiq”2-3 kunda yo’qolib ketadi.
1.Ba’zan bo’yinda go’yo”yostiqcha”ga o’xshash yog’ qatlami paydo bo’lib husnni buzadi.Buning oldini olish uchun har kuni badantarbiyadan so’ng dushda cho’milib,o’sha joyni dastasi uzun ancha qattiq sho’tka bilan ishqalash va unga navbatma-navbat oldin issiq,keyin sovuq suv oqimini yonaltirish kerak.Muhimi,quyidagi mashqlarni muntazam ravishda bajarish kerak.
2.Polga o’tirib,tizzadan bukilgan oyoqlaringizni qo’llaringiz bilan ushlab,o’zingizga torting.Asta-sekin go’yo yumalayotgandek bo’lib,o’zingizni orqaga tashlang,keyin dastlabki holatga qayting va oyoqlaringizni kering.
3.Ensangixdagi yog’ni”massajchi harakati”bilang ushlang:kaftangizni orqadan bo’yningizga qo’ying,to’rtta barmog’ingiz bilan yog’ to’qimasiga bosing va shujoyni barmoqlaringiz bilan ezing.
4.Oldiga juda past egilib,qo’llaringizni orqaga ancha joyga siltang.Keyin rostlaning,egilib ko’tarilib,qo’llaringizni orqaga iloji boricha uzoqroqroqqa yuqoriga ko’taring.
5.Qo’llaringizni yelkangizga qo’ying.Ayni bir vaqtda izchillikda aylanma harakatlar qiling.
6.Yelkangizni ko’taring va tushiring,oldinga va orqaga suring,aylanma harakatlarni navbatma-navbat izchillikda bajaring.
Har bir mashqni 10-12 marta bajaring.
Yelka tuzilishining chiroyli bo’lishiga gantellar bilan mashq qilish ham yordam beradi.
1.Gantellani ushlab, qo’llaringizni ikki tomonga-yuqoriga ko’taring. Qo’llaringizni yuqoriga ko’taroyatganingizda va pastga tushirayotganingizda muskullaringizni tarang tuting. Mashqni o’rganib olganingizdan keyin uni oyoq uchida turib, 8-10 marta bajaring.
2.Gantellarni ushlab, kaftlaringizni yuqoriga ko’tarib, qo’llaringizni yelkangiga tushiring, ikki tomonga cho’zing. 10-12 marta bajariladi.
3.Gantellarni ushlab, qo’llaringizni kaftini pastga qilib, ikki tomondan tushiring. Gantellarni qo’ltig’ingizga qaratib, qo’llaringizni tirsakdan buking.Qo’llaringizni rostlang. Mashqlar 8-10 marta bajariladi.
4.Oyoqlaringizni kerib to’g’ri turing. Gantel ushlagan qo’llaringizni tushiring. Oldingga egiling, rostlanib, qo’llaringizni 2 tomonga ko’taring. Mashqlar 8-12 marta bajariladi.
Yoshlikdan boshingizni yuqori ko`tarib yurishga odatlaning!
Bukchayib yurmaslikni nazorat qilib boring!
Yotgan holda kitob o`qimang!
Baland yostiqda uxlamang, yostiqning balandligi oddiy g`ishnikidek bo`lishi lozim!
Quyosh-tananing dushmani, Uning tasiridan teri quruqlashib , ajin paydo bo`ladi. Shuning uchun quyoshli kunlarda yuzingiz, bo`yningizga yaxshigina qilib quyosh nuridan muxofazalovchi kremlardan suring.
Banan - kayfiyatni yaxshilovchi me'va. Ammo yaqinda ingliz olimlari doimiy ravishda banan istemol qilib turuvchi kishilarda yurak hastaligi bilan og`rish havfi pasayishini aniqlashgan. Bu esa undagi kaliy miqdorining ko`pligi bilan izohlanmoqda. Har kuni bu moddadan organizmga 2,4 gramdan tushib tursa , yurak kasalliklari havfi 1,5 barobarga kamayarkan. Yurak faoliyatini yaxshilashda asal ham muhim ahamiyatga ega, degan xulosaga kelishdi. Asal nafaqat yurak hurujini, balki ko`pgina boshqa xavflardan ham asrashi mumkin.
Sabzi: " zotiljam va davomli yo`talga foyda qiladi….. hazmi qiyin, Murabbosini hazmi esa yengildir.Sabzi, ayniqsa yovvoyi sabzining urug`i ichak og`riqlarini bosadi.
Turp : Uning eng kuchli narsasi urug`i. Pishiruilganing oziqligi ko`proq. Uning qaynatilgani yo`talga foyda. Ovqatdan keyin yeyilsa, ichni yumshatadi va ovqatni o`tkazadi.Sirka bilan aralashtirilgan urug`I qattiq qustiradi.
Sholg`om: Semiz go`sht bilan pishirilgan sholg`om tomoqni yumshatadi, sholg`om sekin hazm bo`ladi. Go`sh bilan qo`shib qaynatilgan sholg`om kuchli oziq hisoblanadi va buyrakni qizdiradi, me'dada uzoq vaqt ushlanib qoladi.
|
|
Agar boshingiz og`risa
Related to country: Uzbekistan
|
Yong`oqning toza qobig`i xina bilan aralashtirilib, boshga surtilsa, og`riqni qoldiradi.
Oshqovoqni xomligida hidlang yoki suvini quloqqa tomizing.
Moychechak (romashka) gulini choy kabi damlab, ichib tursangiz miya va bosh og`rig`ini qoldiradi
Boshi og`rigan kishi boshiga atirgul yog`ini surkash kerak. Shunda u yaxshi davo bo`ladi.
Nahorda hech narsa yemasdan yantoq suvini boshga tomizsangiz va bir soatdan so`ng binafsha yog`idan burunga tomizilsa, bosh og`rig`idan qutulasiz.
4-5 misqol xina gulini 75 misqol asal va suv bilan ichsangiz, bosh og`rig`idan qutilasiz.
Boshingiz gangib og`rishi kamqonlikdan bo`lsa, u holda olma, bexi, uzum, bodomni qand bilan istemol qilish , novvotli choy ichish dardni yengillashtiradi.
|
|
МАНГУ ЭҲТИРОМ
Related to country: Uzbekistan
|
Хотира ва Қадрлаш бир-бирига уйғун бўлган сўзлардир. Хотираси бўлмаган, тарихини унутган, ўз аждодларининг қадрига етмайдиган миллатнинг истиқболи йўқ. Қадрлаш ҳаётнинг кўп синовларини, азоб-уқубатларини бошидан кечирган, Ватан учун, эл-юрт учун, бугунги мусаффо осмонимиз учун жон олиб-жон берган, бугун ҳам орамизда юрган меҳрибон ота-боболаримизни, олийжаноб инсонларни эъзозлашдир.
Ислом Каримов
|
|
|
|
 |
БОКС ТАРИХИДА ЯНГИ САҲИФА
Related to country: Uzbekistan
|
Дунёнинг энг катта боксчиси, мағлубият нималигини билмай келаётган Николай Валуев чемпионлик камаридан ажралди. Бунга ҳамюртимиз Руслан Чагаев сабабчи бўлди. Русланнинг ушбу оламшумул ғалабаси эвазига бокс тарихида янги саҳифа очилди.
Мутахассислар ҳали шу вақтгача жисмоний кўрсаткичлари бу даражада фарқ қилувчи боксчиларнинг чемпионлик учун рингга кўтарилганини ва унда айнан вазни ҳамда бўйи паст боксчи ғалаба қозонганини эслай олишмаганини таъкидлашмоқда. Шу пайтгача яримоғир вазндан оғир вазнга ўтган Майкл Спинкс ва Рой Жонсларнинг ғалабалари тилга олинарди, холос. Бироқ уларнинг жангларида ҳам рақиблар ўртасидаги фарқ бу даражада катта эмас эди. Масалан, Рой Жонснинг бўйи Жон Руисдан 8 сантиметр, вазни эса 10,5 кг. паст эди. Бироқ Валуев ва Чагаев баҳси олдида бу солиштирувлар ҳеч нарса эмас. Чунки бўйдаги фарқ 30 см, вазнда эса – 42 кг! Бокс мухлису мутахассисларининг Валуевга кўпроқ ишонч билдиришганини тушунса бўлади. Букмекерлик ташкилотлари ҳам шундай фикрда эдилар. Сабаби ўша – ҳали ҳеч қачон чемпионлик жангида ўзидан бунчалик катта фарқ қиладиган рақибини даъвогар боксчи енга олмаган. Бироқ миллионлаб ўзбек мухлислари Русланннинг ғалабасига ишонишарди. Унинг иқтидори, матонати ва иродасини яхши билган халқимиз жангни орзиқиб кутишди. Штутгартдаги Porsche Arena саройида тўпланган 16 минг мухлис орасида ҳам Русланни қўллаб-қувватловчилар етарлича топилди.
Жанг бошланишидан аввал мадҳиямиз садолари нафақат саройда, балки тўғридан-тўғри трансляция қилинган 76 мамлакатда ҳам жаранглади.
Рингга боксчилар таклиф қилинди. Биринчи раундларданоқ Валуевга катта ишонч билдирганлар қанчалик адашишганини ҳис қилган бўлсалар, ажабмас. Чагаевнинг қўл, оёқ ва қарор қабул қилиш тезлиги олдида рақиб ҳеч қандай чора топа олмади. Раундлар оралиғида Валуевнинг тренери Манвел Габриэлян шогирдига турлича маслаҳат бериб кўрди, лекин уларнинг бирортаси фойда бермади. Жангнинг ўрталарига келиб, Валуевнинг “Мен унинг ҳаракатларига улгура олмаяпман”, дея мураббийига қилган мурожаати барча масала ҳал бўлганидан дарак берарди.
|
|
Yo'l qoidasi-umr foydasi
Related to country: Uzbekistan
|
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Yevropa Iqtisodiy Komissiyasi qaroriga asosan harakat xavfsizligi haftaligi (2007 yil 23-29 aprel) o'tkazilmoqda. Haftalikning asosiy maqsadi yo'l transport hodisalarining oldini olish, aholi transport haydovchilari o'rtasida targ'ibot ishlarini kuchaytirishdan iborat. Piyodalar, haydovchilar mas'uliyati haqida suhbatlar, uchrashuvlar o'tkazishdir. Harakat havfsizligi haftaligida faol qatnashaylik!
|
|
|
|
 |
Шарипов Салижан Шакирович
Related to country: Uzbekistan
|
Космонавт России. Родился 24 августа 1964 года в городе Узген Ошской области Киргизской ССР (ныне Республика Киргизия). В 1982 году закончил среднюю школу в городе Узген и поступил в военное авиационное училище летчиков. После окончания в 1987 году училища, работал летчиком-инструктором. За время работы обучил летному делу 8-х курсантов. Освоил пилотирование самолетов МиГ-21 и Л-39. Имеет общий налет около 950 часов. В 1990 году был зачислен в отряд советских космонавтов (1990 Группа ВВС № 10). Прошел полный курс подготовки к полетам на космических кораблях серии "Союз ТМ" и орбитальной станции "Мир". С 1992 года в составе группы проходил подготовку к космическим полетам в качестве командира космического корабля "Союз ТМ". Без отрыва от работы в Центре подготовки космонавтов имени Ю.А.Гагарина, в 1994 году закончил Московский государственный университет по специальности "Картография". Летом 1997 года прибыл в США для подготовки к полету на борту американского корабля многоразового использования системы "Space Shuttle". С 23 по 31 января 1998 года вместе с американскими космонавтами Terrence WILCUTT, Joe EDWARDS, Bonnie DUNBAR, Michael ANDERSON, James REILLY, Andrew THOMAS совершил полет в космос в качестве специалиста по работе с полезной нагрузкой на космическом корабле "Endeavour" (STS-89). В течение пяти дней работал на борту орбитального комплекса "Мир" вместе с российскими космонавтами Анатолием СОЛОВЬЕВЫМ и Павлом ВИНОГРАДОВЫМ, а также американским космонавтом David WOLF. Продолжительность пребывания в космосе составила 8 дней 19 часов 48 минут 4 секунды. Планируется участие Салижана ШАРИПОВА в работах на борту Международной космической станции в 1999 - 2003 годах.
Женат, жена - Надежда Мавлановна ШАРИПОВА. Имеют сына и дочь.
Увлекается футболом, любит чтение.
|
|
|
|
 |
АМИР ТЕМУР ДАҲОСИГА ЭҲТИРОМ
Related to country: Uzbekistan
|
Биз буюк халқ авлодларимиз. Тарихимиз шавкатли номларга бой. Аммо узоқ йиллар мобайнида буюк аждодларимизни қадрлаш, уларнинг ибратли ҳаёт тарзини ўрганишдан маҳрум этилдик. Бироқ халқимиз ўз ватандошларини унутмади, уларнинг ёдини ҳамиша юрагида, қалб тўрида сақлаб келди. Истиқлол туфайли тарихий ҳақиқат қарор топди – миллат қайғуси, халқ дардида яшаб ўтган бобокалонларимиз Ватанига қайтди.
Мустақиллик йилларида Амир Темур номи билан боғлиқ бунёдкорлик ишлари кенг миқёсда амалга оширилди. Бугунги кунда бобокалонимиз ҳаёти ва фаолиятига дахлдор гўшалар обод этилиб, зиёратгоҳга айлантирилгани, юртимизда кўплаб маънавият манзиллари қад ростлагани, Тошкент, Самарқанд, Шаҳрисабз шаҳарларида Соҳибқироннинг улуғвор ҳайкаллари тиклангани шундан далолатдир.
Президентимиз Ислом Каримовнинг Соҳибқирон Амир Темур ҳайкалларининг очилишига бағишланган тантаналарда сўзлаган нутқларидан:
ТОШКЕНТ
1993 йил, 31 август
“Кўҳна тарих саҳифалари буюк бобокалонимизнинг миллат ва эл-улус манфаати бобида чеккан мислсиз заҳмат ҳамда кўрсатган шижоатларига гувоҳлик беради.
Инсоф-иймон туйғуси, диёнат мезони Амир Темур ҳаётининг мазмунини ташкил этади. Оламнинг қарийб ярмига жаҳонгир эрса-да, у куч-қудрат зўрлик ва зўравонликда эмас, аксинча, адолатда эканини теран англади.
Бугун бунёд этилган улуғ бобокалонимиз ҳайкалида теран рамз бор – гўёки жаҳонгир тулпорининг жиловини тортиб турибди, қиличсиз қўлини олдинга чўзиб, жаҳон халқларига омонлик соғинмоқда, “Куч – адолатдадир!” демоқда.
Донишманд аждодимизнинг мазкур сўзларини мана шу муҳташам ёдгорлик пойига зарҳал ҳарфлар билан битар эканмиз, замонлар тажрибасидан ўтган бу бебаҳо ҳикматнинг қалбларимизда доимо акс-садо бериб туришини орзу қиламиз”.
САМАРҚАНД
1996 йил, 18 октябр
“Соҳибқирон бобомиз даҳосининг шарофати билан шаҳри азим Самарқанд ер юзининг сайқалига айланди.
Бу олий унвон шунчаки айтилган чиройли гап эмас. Темурийлар салтанатининг маркази, темурийлар қудратининг тимсоли бўлмиш бу табаррук маскан оламнинг етти иқлимида маълуму машҳур бўлди...
Бугун Амир Темур тўйини нишонлашимизнинг, унга ҳайкаллар тиклашимизнинг, темурийлар даври меъморий ёдгорликларини таъмирлаб обод этишимизнинг, у зоти шарифга бўлган эҳтиром ва муҳаббатимизнинг сабаби битта:
Амир Темур шахсини идрок этиш – тарихни идрок этиш демакдир.
Амир Темурни англаш – ўзлигимизни англаш демакдир.
Амир Темурни улуғлаш – тарих қаърига чуқур илдиз отган томирларимизга, маданиятимизга, қудратимизга асосланиб, буюк келажагимизга ишончимизни мустаҳкамлаш демакдир”.
ШАҲРИСАБЗ
1996 йил, 19 октябр
“Амир Темурдай улуғ зотни камолга етказган ота макон – табаррук Кеш юртининг миллатимиз тарихида, шу заминда яшаётган эл-улуснинг бошини қовуштиришда ўрни беқиёсдир. Бобомизнинг Туркистон диёрини босқинчилардан халос қилиш йўлидаги жасур ҳаракатлари айнан шу мўътабар юртдан бошланган...
Бу кўҳна дунёда жаҳонгирлар кўп ўтган. Уларнинг аксарияти фақат бузган. Амир Темурнинг улардан фарқи шундаки, у умр бўйи бунёдкорлик билан машғул бўлган. У муборак зот айтганларки: “Қай бир жойдан бир ғишт олсам, ўрнига ўн ғишт қўйдим, бир дарахт кестирсам, ўрнига ўнта кўчат эктирдим”.
Яна бир ўринда эса шундай деганлар: “Дунёнинг ярмини олдим, салтанатимнинг у четидан бу четига бирор болакай бошида бир лаган тилла кўтариб ўтадиган бўлса, бир донасига ҳам зарар етмайдиган тартиб-интизом ўрнатдим”.
Ҳали телефон, телеграф, коммуникация воситалари бўлмаган бир шароитда Амир Темур Шарқни ўарб билан тинчлик, тижорат, элчилик йўли воситасида бирлаштиришга ҳаракат қилган. Бизнинг бугунги сиёсатимиз Амир Темурнинг бу борада олиб борган олижаноб ишларининг давомидир”.
Соҳибқирон ўгитлари
Ишбилармон, мардлик ва шижоат соҳиби, азми қатъий, тадбиркор ва ҳушёр бир киши минг-минглаб тадбирсиз, лоқайд кишилардан яхшидир.
***
Гарчи ишнинг қандай якунланиши тақдир пардаси ортида яширин бўлса ҳам, ақли расо ва ҳушёр кишилардан кенгашу тадбир истаб, фикрларини билмоқ лозимдир.
***
Бир ишга киришмай туриб, ундан қутулиб чиқиш йўлларини мўлжаллаб қўй.
***
Қилмоқчи бўлган ишларини қилмасдан қолдирмасинлар. Агар бирор ишни қилмасликка сўз берар эканлар, яқинига ҳам йўламасинлар. Хотирдан чиқмасинким, Тангри таоло жасур кишиларни ардоқлайди.
***
Кенгаш икки турли бўлур: бири — тил учида айтилгани, иккинчиси — юракдан чиққани. Тил учида айтилганини (шунчаки) эшитардим. Юракдан айтилган маслаҳатни эса қалбим қулоғига қуярдим ва дилимга жойлардим.
***
Дўсту душман билан муросаю мадора қилдим.
***
Адолат ва инсоф билан Тангрининг яратган бандаларини ўзимдан рози қилдим. Гуноҳкорга ҳам, бегуноҳга ҳам раҳм қилиб, ҳаққоният юзасидан ҳукм чиқардим. Хайр-эҳсон ишларим билан одамлар кўнглидан жой олдим.
***
Менга ёмонлик қилиб, бошим узра шамшир кўтариб, ишимга кўп зиён етказганларни ҳам, илтижо билан тавба-тазарру қилиб келгач, ҳурматлаб ёмон қилмишларини хотирамдан ўчирдим. Мартабаларини оширдим. Улар билан муомалада шундай йўл тутдимки, агар хотираларида менга нисбатан шубҳаю қўрқув бўлса, унут бўларди.
***
Шижоатли кишиларни дўст тут, чунки Тангри таоло жасур кишиларни ардоқлайди.
***
Уламо билан суҳбатда бўл ва пок ниятли, тоза қалбли кишиларга талпин. Буларнинг ҳимматларидан улуш тиланиб, муборак нафаслари билан дуо-фотиҳа беришларини илтимос қил.
***
Раият аҳволидан огоҳ бўлдим, улуғларини оға қаторида, кичикларини фарзанд ўрнида кўрдим.
***
Ҳокимлар, сипоҳ ва раиятдан қайси бирининг халққа жабр-зулм етказганини эшитсам, уларга нисбатан дарҳол адолату инсоф юзасидан чора кўрдим.
|
|
|
|
 |
1-aprel
Related to country: Uzbekistan
|

1-aprel. Bu kun kulgu va hazilkashlar kuni deb ataladi.
*** Latifalar ***
Daraxt ustida o''ttirgan maymundan tumsox so''radi:
- Maymun, xoy maymun! Nima qilyabsan?
- Tinch qo''y meni, chalg''itma!
- Aytaqol.
- Chalg''itma deyapman!
- Agar aytsang 10$ beraman!
10$ olib maymun javob berdi:
- Bananni po''stini silayapman.
- Seni qara-yu, tentak.
- Tentakmi-tentakmasmi, har kuni 10$ topyapman.
***
Taniqli doktor hali nom qozonmagan yosh vrachning huzuriga keldi.
- Sizning huzurimga kelishingizning o'zi menga katta baxt, dedi yosh vrach. - Lekin nega siz o'zingizni o'zingiz davolamaysiz?
- Bilasizmi, dedi taniqli doktor, davolaganim uchun bemorlardan juda katta pul olaman, O'zimni o'zim davolaydigan bo'lsam, unga to'lashga pulni qayoqdan topaman.
***
Hamkasaba, men yo'q paytimda o'rnimni bildirmay, men qanday ishlasam, siz ham shunday ishlashingizni xohlardim.
- O'qishni endigina bitirib keldim, hali hech qanaqangi tajribam yo'q-ku...
- Buning ahamiyati yo'q. Mijozlarimning hammasi oliftalar. Erkaklarga golf o'ynashni, ayollarga esa dengiz sohiliga borishlari zarurligini aytsangiz kifoya.
|
|
Заурядный MP3-плеер за 20 000 долларов
Related to country: Uzbekistan
|
Компания TrekStor представила ну очень лимитированное специальное издание самого дорогого в мире MP3 плеера i.Beat. Налетай, пока все не раскупили!
Золотое напыление в 18 карат и дисплей OLED-дисплей в обрамлении из 63 бриллиантов в один карат. Правда круто? Даже цепочка не простая, а из аквамарина. Такая ручная работа потребовала 100 часов труда высококлассных ювелиров. В плеер влезет 2 Гб музыки в формате MP3, OGG или WMA, в дополнение идет FM-радио и диктофон.
Плеер уже доступен покупателям в Северной Америке по цене в 20 тысяч долларов, но скоро шанс его приобрести появится у желающих во всем мире.
|
|
| January 26, 2007 | 5:28 AM |
|
Latest Posts
Monthly Archive
Change Language
Tags Archive
baby_h
Filter By Type
Friends
20167 views
|
 |